Art-Residence *Het Lage Noorden 2026
Zie ook: de
volgende pagina met meer foto’s >>
Artist
in Residence *Het Lage Noorden 2026
Van 30 maart tot en met 3 april verbleef ik voor een mini-artresidentie in Het Lage Noorden.
Het voormalig boerenbedrijf is in 5 jaar tijd door de nieuwe eigenaren
Sandra Jansen en Stephan Valk getransformeerd naar
een eigenzinnige kunst en onderzoek plek in het Noorden van Friesland.
Gelegen tegen de binnendijk met erachter de uitgestrekte kwelders van
het Waddengebied.
Bijzonder genoeg bleek ik gedurende dit korte verblijf zeeën van tijd te
hebben,
geholpen door een flex-planning die ik van dag tot dag
aanpaste,
afhankelijk van onverwachte situaties, uithoudingsvermogen en ontmoetingen,
Van dag tot dag
30 maart
Wie?
Ontmoetingen met: Stephan Valk, Sandra Jansen _H_L_N_,
*Maartje Meerman (NL), *Maarten de Naeyer (B),
*Connie Snoek(NL) en *Katharina Langer (D),
Samen met vier andere art-residents woonden we
even
in het gastenverblijf met eigen kamers, gezamenlijke woon-keuken
en
werkruimte in de naastgelegen immens hoge en lange schuur.
Met boodschappen voor de hele week en beurtelingse koken,
was er van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat veel tijd om voor
verkenning van omgeving, situatie en werktesten.
31 maart
Waar?
De tweede dag zwierf ik over het terrein en maakte ik een wandeling van
drie uur over de kwelderdijk richting het wad.
Over het enige toegestane pad in het broedseizoen.
De geluiden van de gure wind en de duizenden foeragerende trekvogels in
het zilte kweldergebied,
de geluiden van kippen, schapen, het vermoeden van muizen, want veel gaten
in het gras,
het verkennen van het met kunst-complete-boerderij-complex, hadden tezamen
iets magisch aantrekkelijks.
Versterkt door de voortdurend veranderende wolkenluchten met
geraffineerde lichteffecten en panoramische vergezichten.
Kijken, kijken, kijken,
overal iets te zien, te ruiken, te voelen,
de kwelderklei/slik grond onder mijn voeten,
half gedroogd met regelmatig gebarsten structuren en patronen.
Dijken bedekt met gras, erachter, de lagergelegen nu nog bijna kale
kweldervlaktes
waar nu na de winter planten beginnen uit te lopen,
daartussen vogelpootsporen in het slik en kadaverresten van ganzen en roofvogels
die alsof fossielen, dramatisch aan de oppervlakte liggen.
Experimenteren
In de middag stalde ik mijn klei, bot en eierschaal vondst uit
op een werktafel in de grote project schuur,
maakte een eerste beschrijving als Aide-Mémoires.
Een eerste ontmoeting blijft het best in het geheugen bewaard.
Bij een 2e bezoek aan dezelfde plek interfereert het geheugen
met de eerste herinnering.
En daardoor verandert je perceptie op die eerste indruk.
Vastleggen is onmogelijk, maar je kan er in de buurt komen met
beschrijvingen,
tekenen en rituelen/handelingen (die bij die eerste keer passen en ook de
eerste keer worden uitgevoerd) bedenken.
Ik loste de op verschillende plekken opgeraapte vette klei op in water
en testte op een kalligrafische manier het esthetisch vermogen van
penseelstreek en kleurtoon.
Wachten, laten drogen, omringt en vastgehouden door kaplaarzen
Een volgende voorgenomen try-out:
De opgevouwen10 meter (ongoing) tekening
(begonnen in juni 2025) vouwde ik uit in de schuur ruimte met goed bovenlicht.
Waarvandaan?
Aan deze tekening ben ik begonnen bij een vorige residency
bij Arteventura in 2025 in Spanje.
*Zie hiervoor de link (hieronder) naar ‘werkperiode en de tentoonstelling BROTA EL PUEBLO’
Ik nam dit leporello gevouwen werk (als *aide-mémoires) mee vanuit Den
Haag
naar dit noord-Friese gebied,
wat net als Arteventura een beschermd
natuurgebied is maar dan van een hele andere aard.
Een andere natuur, een ander klimaat, een andere leefwijze, een andere
cultuur.
Ik was/ben nieuwsgierig naar wat het waddengebied zou veroorzaken in de
vervolgbewerking/beweging van en met de tekening.
Ik ontdekte in de grote project ruimte dat ik anders met het lange
flexibele vouwwerk wilde bewegen.
Anders dan ik eerder in Andalusië wilde en deed.
Nu meer in de vorm van het golvende stromen van slik, water, vogeltrek,
onstuimige wind.
Het rupsachtige geheel liet zich ook makkelijk golvend meevoeren
nadat ik het aan een draad aan het plafond hing.
Hoe anders was Andalusië?
Hier werd ik meer meegenomen door de combinatie cultuur-natuur, het
aardse ervan,
de nauwe verbondenheid van de bewoners van het dorp Corteconcepcíon
met hun grond,
de tradities die zich in kleding, choreografie van flamenco, dans, muziek,
stierengevechten en katholieke theatrale processies uiten
en me meesleurden tot diep binnen in mijn lichaam.
Hieruit volgde een vermoeden dat er nog meer te ontdekken valt over het
herinnerend vermogen en de uitingen daarvan.
De tien meter op rol tekening begon als idee: een meter dag notities en
schetsen.
En naarmate de dag notities vorderden en het uitrollen en inrollen me
niet tevredenstelden, begon ik het papier om de 10 cm om te vouwen.
Denkend aan harmonica- en waaiervormen. Daarna volgde mijn verbazing
over de flexibiliteit, performative- en sculpturale
mogelijkheden van het grote leporello.
Hier vloeiden meer testen uit voort. Ondertussen regelmatig nieuwe
aantekeningen invoegend, ging ik nadenken over hoe nu verder. Het werk was een
soort van tussen-af.
*zie voor deze werkfase de art-residence bij Arteventura
Daarop is dit vervolgonderzoek naar de herinnering en bewustwording via
het verkennend-creatief gedreven proces gebaseerd.
Door deze notitie tekening, deze *Aide-Mémoires, met me mee te laten
reizen,
er tussendoor op verder te werken, denk ik een uitwisseling te kunnen
veroorzaken
tussen buitenwereld en binnenwereld.
Avond-donker:
Aan het einde van de tweede dag werd er een diner verzorgd (Sandra en
Stephan) voor allen+1. Kunstenaar Wies
Noest* schoof mee aan.
Kennismakingsverhalen volgden.
Bij avondduister nog even de dijk opgelopen om in volle maan, sterren en
vuurtorenlicht te zijn.
De dagen
daarna:
De
eerste dag indrukken overdenkend kwamen associaties over het fenomeen lichaam
op.
En
weer de vraag ‘hoe registreert, verwerkt en uit mijn lichaam zich onder invloed
van het gegevene.
En wat
veroorzaken de verschillende lichamen (ook een land kan als lichaam beschouwd
worden, een creatieve organisatie ook) en wat vloeit daaruit voort?
Hoe
‘noteer’ ik dat? Wil ik dat noteren of kan het ook anders?
Is er
onderscheid tussen beeld en woord en inwendig lichaamsregistratie?
Hoe
veruitwendig je dat en waarom?
Je
meegenomen lichaam indachtig? Hoe verbinden nieuwe ervaringen zich met eerdere?
Als ik
de meegebrachte kunstwerken als eigen lichamen beschouw hoe gaat mijn lichaam
daar dan een verbinding mee aan?
Wat
stroomt binnen, wat naar buiten?
Het
waddengebied laat mij anders denken.
Dag 3
Observer’s Dilemma
Dit
werd de dag van de dieren. Ik zat een tijdje bij de schapen, de kat en de
kippen.
Ik
benaderde allen voorzichtig en observerend. Een serie foto’s en video’s wachten
nu op overdenking en verwerking.
Een
van de schapen video’s van deze dag zond ik op de valreep in voor het online *
Festival of the Smallest 2026
(https://thesmallest.222lodge.nl).
Video Titel: Attempt to be present yet absent
(observer's dilemma)
Het
viel *Maarten Schepers (kunstenaar en mijn echtgenoot) bij het bekijken van de
foto’s later op
dat de schapenvachten eenzelfde
grillig golvend patroon hebben als het opgestuwde schuim in het kwelderwater
van een andere foto.
De
kunstenaars *Leontine Lieffering en *Bart Benschop
kwamen op deze 3e dag op bezoek.
Samen
verkenden we het land, biotopen, bouwwerken en faciliteiten van Het Lage
Noorden en wat later reden we naar het waddengebied
met uitzicht op Ameland bij de pier
van Holwerd, met spectaculair licht op water en wolkenlucht. Zij komen hier
zeker nog eens terug.
Dag 4
Residents wordt gevraagd om een archiefdoos
achter te laten met ‘whatever, no pressure’
(bevindingen van het verblijf).
Het
duurde even voordat ik wist wat ik wilde achterlaten. Toen had ik het formulier
al bijna weggegooid, in het kader van ‘NO PRESSURE’,
This is NOT A PROJECT. Dit is een eerste verkenning.
Tijdens
mijn eerste residence periode bij *Arteventura in 2023 begon ik de centimeter grote mieren te
observeren.
Ze
verschenen vanaf dat moment in tekeningen, op kleding, in schilderstukken.
Ik
maakte sindsdien ook uitwissel-mieren op kleine restjes papier en geef dat weg
als blijk van dankbaarheid
en plezier in ontmoetingen en uitwisseling.
De
echte mieren vielen me daags voor mijn vertrek op in het houten boshuis waar ik toen verbleef.
Individuele
mieren die in hun eentje maar wel met veel overal in het huis zoekend
rondzwierven.
De
verkenners onder de mieren gaan op voedsel en bouwmateriaal uit en brengen dat
met de kennis ‘waarvandaan’ terug naar hun nest.
De
anderen kunnen desgewenst nu massaal in ganzenpas ook op het voedsel af.
De
mini-residence heeft me bewust gemaakt van de
verkenners positie.
De AHA
link zette zich toen in mijn hoofd vast.
Voor
de **archiefdoos die ik Aide-Memoires (begrip ooit aangereikt door een
kunstenaar wiens naam ik nog ga opzoeken)
doopte maakte ik een vouwblad met explorer/verkenner mieren.
Verder
verwerkte ik in de doos een stapeltje Aide-Mémoires, 13+1 briefjes
volgeschreven met bevindingen, met een verpropkreukeld
A4 formulier
waarop ik een gevonden donsveertje
plakte, waar ik de volgende opmerking naast schreef over Het lage Noorden:
‘Zachte
Landing’.
*pagina met onder meer kunst-werk
foto’s >>
Links
* werkperiode
Arteventura en de tentoonstelling BROTA EL PUEBLO
* Een online festival waarin een korte video opname van de schapen van
Het Lage Noorden is opgenomen.
‘An attempt to be
present yet absent (observer’s dilemma)’ is te zien vanaf 26.4.26.
https://thesmallest.222lodge.nl/ellen-rodenberg-observers-dilemma-2026/
https://thesmallest.222lodge.nl
De plek, mede residenten +:
* https://www.hetlagenoorden.nl
*https://www.conniesnoekillustrator.nl
*https://www.katharinalanger.de
*https://maartendenaeyer.com/
*https://www.maartjemeerman.nl/